Grał z Lewandowskim w Zniczu. „W pełni rozwinął się dopiero później”
Adrian Paluchowski w przeszłości reprezentował barwy Legii Warszawa, z którą zdobył srebrny medal mistrzostw Polski. W rozmowie ze Stolicą Sportu wraca do wspomnień z Łazienkowskiej, opowiada o współpracy z Janem Urbanem i Robercie Lewandowskim, z którym występował w Zniczu Pruszków. Ocenia również obecną Legię Marka Papszuna, wskazuje, czego brakuje jej w kadrze, a także opowiada o kulisach rozstania z Avią Świdnik i planach na dalszą pracę w roli dyrektora sportowego.
Jest pan z Warszawy, tutaj stawiał pan pierwsze kroki zarówno w życiu, jak i w piłce. W pierwszej drużynie Legii nie rozegrał pan wielu spotkań, ale zakładam, że ten okres wspomina pan szczególnie dobrze?
– Na pewno. Jako warszawiak, urodzony w tym mieście, miałem takie marzenie. Myślę, że dla każdego chłopaka zaczynającego przygodę z piłką w Warszawie gra w Legii jest czymś wyjątkowym, choć oczywiście niektórzy kibicują Polonii i mają inne marzenia.
Dla mnie występ na najwyższym poziomie w barwach Legii był spełnieniem marzeń. Nie tylko przeszedłem przez akademię, ale udało mi się też trochę pograć w pierwszej drużynie, a nawet zdobyć srebrny medal za wicemistrzostwo Polski. Mam więc z tamtego okresu konkretne osiągnięcia i dobre wspomnienia.
Jest jakiś konkretny moment związany z Legią, który szczególnie utkwił panu w pamięci? Mecz lub inne wydarzenie?
– Myślę, że hat-trick w pierwszej kolejce sezonu 2009/2010. To spotkanie na pewno na stałe zapadnie mi w pamięci. Samo doświadczenie gry w eliminacjach europejskich pucharów również było świetnym przeżyciem. Pamiętam choćby pobyt na stadionie Brondby w Kopenhadze. To także zostanie ze mną na długo.
W Legii przewinęło się wielu zawodników. Kto szczególnie zapadł panu w pamięć?
– Przewinęło się naprawdę sporo osób i trudno mi wyróżnić jedną. Było wielu chłopaków, którzy pomagali nam, młodszym zawodnikom. Wtedy zresztą określenie „młody” oznaczało trochę co innego niż dzisiaj. Miałem wówczas 22 lata i należałem do najmłodszych w zespole.
Maciek Iwański często mnie pilnował i lekko strofował, żebym trzymał poziom i nie odpuszczał. Jeśli chodzi o umiejętności piłkarskie, to na pewno wyróżniały się dwie perełki: Edson i Roger. W tamtym momencie przerastali ligę o kilka poziomów.
Utrzymuje pan kontakt z niektórymi zawodnikami z tamtej drużyny?
– Nie mam z nikim szczególnego kontaktu, ale jeśli przypadkiem spotkamy się na jakimś meczu, zawsze ktoś podejdzie, przybije piątkę i chwilę porozmawiamy. Pamiętają mnie.
Jak wspomina pan współpracę z trenerem Janem Urbanem?
– Mógłbym powiedzieć, że źle, bo tuż po hat-tricku zostałem posadzony na ławce i już się z niej nie podniosłem, jeśli chodzi o miejsce w pierwszym składzie. Nie powiem jednak tak. Myślę, że trener Urban miał spory wpływ na mój rozwój. Dał mi szansę występów i gry w Legii. Bardzo dobrze wspominam ten okres. Miał też zupełnie inne spojrzenie na piłkę, wyniesione z lig zagranicznych. Zdecydowanie oceniam tę współpracę na plus.
Pana zdaniem Jan Urban powinien pozostać selekcjonerem reprezentacji Polski?
– Myślę, że tak. Uważam, że powinien zostać, ale z góry trzeba określić priorytety reprezentacji na najbliższe lata. Ktoś musi zdecydować, czy walczymy o wyniki tu i teraz, próbujemy awansować do wyższych grup Ligi Narodów i osiągać kolejne cele, czy stawiamy na przebudowę kadry i dajemy sobie czas. Bez takiego określenia kierunku daleko nie zajedziemy.
Część osób będzie oczekiwała przede wszystkim wyników, a tymczasem w reprezentacji pojawia się kilku młodych, ciekawych zawodników, którzy grają już w zagranicznych klubach. Mam jednak wrażenie, że nadal nie prezentują takiego poziomu jak piłkarze, których mieliśmy za kadencji trenera Nawałki. Wtedy praktycznie każdy był czołowym zawodnikiem w topowym klubie i mocnej lidze. Mam na myśli Roberta Lewandowskiego, Grzegorza Krychowiaka, Kamila Glika czy Wojciecha Szczęsnego.
Obecnie nasi piłkarze występują w Bundeslidze czy we Włoszech, ale nie są to aż tak czołowe kluby i nie odgrywają w nich tak istotnych ról jak zawodnicy tamtej reprezentacji. Dlatego powinniśmy nakreślić plan na najbliższe lata. Od tego może zależeć również przyszłość trenera Urbana. Jeśli chcemy osiągać wyniki natychmiast, być może rzeczywiście trzeba szukać innego szkoleniowca, który będzie w stanie to zapewnić. Jeśli natomiast chcemy coś zbudować i wyjść z obecnego marazmu, może warto zostawić trenera Urbana i powierzyć mu misję przebudowy reprezentacji.
Czyli problemem nie jest w tej chwili sam trener, ale przede wszystkim poziom zawodników, ich forma i fakt, że niewielu z nich występuje w naprawdę czołowych klubach?
– Niewielu naszych piłkarzy gra w topowych klubach. Kilku oczywiście występuje w mocnych ligach, jak choćby Kacper Potulski czy Jan Bednarek, ale to nie są zespoły, w których grali reprezentanci za czasów trenera Nawałki. Nie możemy więc oczekiwać, że obecna kadra będzie regularnie awansować na wielkie turnieje z pierwszego miejsca, a później dochodzić do ćwierćfinałów czy półfinałów mistrzostw Europy. Wydaje mi się, że obecnie nie jesteśmy na takim poziomie.
Nie twierdzę, że z tych zawodników nie będzie czegoś więcej, ale potrzebują czasu. Są po pierwszych sezonach w mocnych ligach, nie są jeszcze ogranymi piłkarzami ani gwiazdami swoich zespołów. Dlatego uważam, że trzeba im dać czas.
Mówił Pan wcześniej o Robercie Lewandowskim. Mieliście okazję przez pewien czas wspólnie grać. Jak go Pan wspomina, szczególnie z okresu w Zniczu Pruszków? Czy już wtedy było widać, że może zostać zawodnikiem światowej klasy? Jak układała się wasza współpraca na boisku i poza nim?
– Robert był raczej cichym, zamkniętym w swoim gronie chłopakiem. Jeśli chodzi jednak o boisko, na pewno było widać, że potrafi strzelać gole. Nie dało się nie zauważyć, że zawsze umiał znaleźć się w odpowiednim miejscu i czasie, żeby dołożyć nogę czy głowę i zdobyć bramkę.
Myślę jednak, że w pełni rozwinął się dopiero później. Nie wiem, czy – z mojej perspektywy – największy wpływ miał na niego Jürgen Klopp w Borussii Dortmund. Wydaje mi się, że właśnie wtedy Robert przeskoczył na kolejny poziom i zaczął zmierzać w kierunku światowej czołówki.
Czy już w Zniczu można było jednak zauważyć, że coś z niego będzie? Więcej pracował, trenował i oddawał strzałów? Było widać, że właśnie tymi detalami może robić różnicę?
– Na pewno skutecznością. Jeśli chodzi o jakieś dodatkowe elementy, szczerze mówiąc, nie przypominam sobie tego na tyle dobrze, żeby jednoznacznie odpowiedzieć. Nie chcę mówić ani tak, ani nie.
Na pewno jednak trochę inaczej patrzyło się wtedy na napastników. W tamtym czasie od napastnika oczekiwano przede wszystkim strzelania goli i skuteczności. Na przestrzeni lat sporo się zmieniło. Dzisiaj wymaga się od niego, żeby był wysoki, dobrze grał głową i potrafił utrzymać piłkę. Mam wrażenie, że dla niektórych zdobywanie bramek stało się wręcz dodatkiem.
Patrząc z tej perspektywy, już wtedy było jednak widać, że Robert potrafi strzelać gole i robić to na najwyższym poziomie.
Śledzi Pan na bieżąco to, co dzieje się w Legii Warszawa?
– Tak, cały czas. Znam się z kilkoma osobami ze sztabu Legii – zarówno z boiska, jak i spoza niego. Z Arturem Węską chociażby współpracowaliśmy w relacji trener–zawodnik. Dlatego śledzę, co dzieje się w klubie. Kiedyś Marek Papszun chciał mnie też ściągnąć do Rakowa Częstochowa, więc pozostał pewien sentyment.
Jeśli chodzi o styl Legii, jest on skuteczny, ale nie jest to sposób gry, który sam bym preferował czy który szczególnie mi się podoba. Wiadomo jednak, że w piłce najważniejsze są wyniki. Dzisiaj każdy chciałby, żeby Legia grała pięknie i wygrywała. Myślę, że trener Papszun również ma takie ambicje, ale na ten moment drużynie przede wszystkim potrzebne są zwycięstwa. Styl może przyjść później. Teraz najważniejsze są punkty.
Wierzy Pan, że już w tym sezonie Marek Papszun będzie w stanie włączyć Legię do walki o mistrzostwo Polski?
– Myślę, że tak. Marek Papszun ma odpowiedni warsztat i pokazał to chociażby w poprzednim sezonie, kiedy wyciągnął zespół ze strefy spadkowej i doprowadził go do znacznie wyższej pozycji w tabeli. Teraz kontynuuje swoją pracę, dlatego uważam, że Legia na pewno może włączyć się do walki o mistrzostwo Polski.
A jak ocenia Pan kadrę Legii? To często pod tym kątem pojawia się najwięcej zarzutów. Przykładowo, w ataku grają zawodnicy sprowadzeni z I ligi.
– Jak widać, ci zawodnicy sobie radzą, więc nie możemy z góry zakładać, że ktoś jest słaby tylko dlatego, że wcześniej występował w pierwszej lidze. To pokazuje, że warto szukać również na własnym podwórku. Nawet w niższych ligach można znaleźć piłkarzy, którzy po odpowiednim wdrożeniu są w stanie poradzić sobie na wyższym poziomie. Różnica między pierwszą ligą a Ekstraklasą wcale nie musi być tak duża, jak niektórym się wydaje.
Czego mi ewentualnie brakuje? Zawodników bardziej spektakularnych, takich, którzy potrafią zrobić coś wyjątkowego. Kiedyś w Legii byli Miroslav Radović, Edson czy Roger. To piłkarze, dla których kibice przychodzili na stadion i z otwartymi oczami obserwowali, co wyprawiają na boisku.
Właśnie takich zawodników oczekiwałbym w klubie o poziomie i aspiracjach Legii Warszawa. Fajnie jest mieć na kim zawiesić oko, szczególnie jeśli mówimy o jednym z trzech największych klubów w Polsce. Gdybym miał się do czegoś przyczepić, to właśnie takich piłkarzy trochę mi brakuje. Być może wynika to również z tego, że obecna kadra jest po prostu skrojona pod styl gry trenera Papszuna.
Ostatnim tak spektakularnym zawodnikiem Legii był Josué. Po jego odejściu dało się odczuć, że na boisku brakuje kogoś o takiej charakterystyce.
– Tak, Josué był takim piłkarzem. Myślę, że podobne umiejętności ma również Ruben Vinagre, ale nie wiem, czy ostatnio nieco przygasł, czy po prostu jest obecnie w słabszej formie. On także potrafił jednak dać drużynie takie wyjątkowe momenty. Nie oczekiwałbym oczywiście, że nagle takie rzeczy będzie robił lewy obrońca. Zdecydowanie przyjemniej ogląda się pod tym względem zawodników ofensywnych – napastników czy skrzydłowych. Właśnie w tym kierunku szukałbym piłkarzy, którzy mogliby dać kibicom coś ekstra.
Przechodząc do Pana sytuacji zawodowej – do niedawna był Pan dyrektorem sportowym Avii Świdnik. Współpraca trwała rok, później opuścił Pan klub. Dlaczego nie udało się jej kontynuować?
– W klubie zapadła decyzja, że pion sportowy powinien funkcjonować nieco inaczej, a decyzje dotyczące jego poszczególnych obszarów były podejmowane na innych szczeblach i przez inne osoby. Stąd decyzja o nieprzedłużeniu mojej umowy.
Zakładam jednak, że chciałby Pan jeszcze sprawdzić się w roli dyrektora sportowego, być może w innym klubie?
– Tak, cały czas szukam takiej możliwości. Jeśli pojawia się okazja do rozmowy, staram się z niej korzystać i iść w tym kierunku. W marcu jestem zapisany na kurs dyrektorów sportowych PZPN, więc nadal chcę się rozwijać w tej dziedzinie.
Na ten moment stawiam na dodatkowy samorozwój, między innymi naukę języków. Obserwuję też mecze i zawodników, żeby nie wypaść z obiegu. Czekam na odpowiednią okazję.
Czy po odejściu z Avii pojawiły się już jakieś propozycje, zapytania lub konkretne rozmowy?
– Jakieś rozmowy były, natomiast nie pojawiły się większe konkrety ani szczegóły.
Może Pan zdradzić, jakie kluby się odzywały?
– Wolałbym tego nie ujawniać. Chciałbym zostawić te kwestie tak, jak są.
A chociaż poziom rozgrywkowy?
– Różnie – od trzeciej do pierwszej ligi. Z każdej z tych klas rozgrywkowych pojawiały się pojedyncze tematy.
Wyznacza Pan sobie jakiś termin, do którego chciałby znaleźć pracę na stanowisku dyrektora sportowego? Czy podchodzi Pan do tego spokojnie i czeka na rozwój wydarzeń?
– Raczej podchodzę do tego spokojnie. Sporo obiecuję sobie również po kursie. Początkowo miałem rozpocząć go w listopadzie, ale w PZPN coś się pozmieniało i termin przesunięto o pół roku. Być może dzięki temu pojawią się dodatkowe kontakty i nowa wiedza.
Ukończenie kursu będzie miało znaczenie również w kontekście wymogów licencyjnych na kolejne sezony. W Ekstraklasie takie wymagania już obowiązują, mają być też w pierwszej oraz drugiej lidze. Widzę w tym swoją szansę na rozwój, ale nie zamykam się też na inne opcje. Jeśli pojawią się oferty na inne funkcje, to też na pewno je rozważę.
Zresztą w przypadku dyrektorów sportowych często zdarza się, że ktoś znika na pół roku, a później wraca i rozpoczyna pracę w nowym miejscu. Nie można zakładać, że jeśli przez sześć miesięcy nie znajdę zatrudnienia, to powinienem zająć się czymś innym i zrezygnować z tego kierunku. Zawsze może pojawić się jakaś okazja. Jestem otwarty i na razie czekam na rozwój wydarzeń.
Jakie propozycje by Pan rozważał? Na prezesa, skauta czy trenera?
– Z pracą trenera byłby problem, ponieważ na ten moment nie mam żadnych uprawnień. Myślę natomiast, że mógłbym rozwijać się również w strukturach działu skautingu lub na innym stanowisku związanym z pionem sportowym. Też chciałbym iść w tym kierunku i zdobywać kolejne doświadczenia.
Wspomniał Pan o obserwowaniu meczów i zawodników. Czerpie Pan z tego satysfakcję?
– Tak, zdecydowanie. Można powiedzieć, że to trochę zawodowe zboczenie. Człowiek przez całe życie pracuje w piłce nożnej i jest blisko boiska, więc trudno nagle się od tego odwrócić i o wszystkim zapomnieć. Ciężko też nie czerpać z tego przyjemności.
Każda obserwacja zawodnika czy klubu może w przyszłości zaprocentować. To również dodatkowy sposób na rozwijanie własnych umiejętności w zakresie skautingu. Jeśli wypatrzy się piłkarza, szczególnie w niższych ligach, a za jakiś czas trafia on do trzeciej, drugiej czy jeszcze wyższej ligi, oznacza to, że ma się odpowiednie oko do zawodników.
Chcę się rozwijać, nie wypaść z obiegu i nie ograniczać się do siedzenia na kanapie. Cały czas pojawiam się na meczach, obserwuję zawodników. Być może ktoś podejdzie, zagada, nawiąże się rozmowa i kto wie, co z tego wyniknie.
Czy podczas pracy w Avii zdarzało się, że miał Pan na swojej liście piłkarzy, których ostatecznie nie udało się sprowadzić, a którzy później dobrze się rozwinęli i trafili do lepszych klubów?
– Myślę, że znalazłoby się kilka takich przypadków. Był zawodnik, którego rozważaliśmy jeszcze z myślą o trzeciej lidze, a który obecnie występuje w pierwszej lidze. Takie sytuacje na pewno się zdarzały, choć były to pojedyncze przypadki.